{"id":3734,"date":"2021-05-10T08:48:24","date_gmt":"2021-05-10T08:48:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kathak.pl\/kathak\/?p=3734"},"modified":"2023-07-06T10:28:23","modified_gmt":"2023-07-06T10:28:23","slug":"taniec-kathak-swiecki-czy-religijny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kathak.pl\/kathak\/taniec-kathak-swiecki-czy-religijny\/","title":{"rendered":"Zarys historii ta\u0144ca kathak"},"content":{"rendered":"\n

Tradycje zwi\u0105zane z histori\u0105 ta\u0144ca kathak<\/h1>\n\n\n\n

Dlaczego taniec kathak pomimo, \u017ce wywodzi si\u0119 z dwor\u00f3w kr\u00f3lewskich uwa\u017ca si\u0119 za taniec religijny? Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 tradycja ta\u0144czenia historii mitologicznych? <\/p>\n\n\n\n

Czyli historia ta\u0144ca kathak, taka, jaka przekazuje si\u0119 adeptom tej sztuki (nie – indologom, czy badaczom). A kt\u00f3r\u0105 wynios\u0142am z lekcji teorii ta\u0144ca kathak prowadzonych przez \u00f3wczesn\u0105 dyrektor Instytutu Kathak Kendra w New Delhi –  Dr Chetn\u0119 Joshi<\/p>\n\n\n\n

Kathakkas – spo\u0142eczno\u015b\u0107 muzyk\u00f3w i tancerzy<\/h2>\n\n\n\n

Kathak – dos\u0142ownie znaczy \u201eopowiada\u0107\u201d, kathakkas – muzycy i tancerze z pokolenia na pokolenie, zajmuj\u0105cy si\u0119 sztuk\u0105, jak rzemios\u0142em – tworzyli spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra popularyzowa\u0142a historie mitologiczne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mit za\u0142o\u017cycielski<\/h2>\n\n\n\n

W sanskrycie synonimem s\u0142owa kathak jest Kaushilav. Wierzy si\u0119, \u017ce pustelnik Valmiki napisa\u0142 Ramayan\u0119, a jej muzycznej narracji nauczy\u0142 Lav\u0119 i Kusha – syn\u00f3w Ramy. Po raz pierwszy przedstawili oni Ramayan\u0119 na dworze kr\u00f3la Ramy. Od nich osoby, kt\u00f3re zaadaptowa\u0142y tradycj\u0119 opowiadania Ramayany gestami i muzyk\u0105 dostali imi\u0119 Kushilavas, a nast\u0119pnie Kathakkas.<\/p>\n\n\n\n

Tradycje, do kt\u00f3rych odwo\u0142uje si\u0119 tematyka ta\u0144ca kathak.<\/h2>\n\n\n\n

Ruch bhakti – propagowanie kultu boga Vishnu i Krishny<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pocz\u0105tek ta\u0144ca kathak (lub mo\u017ce precyzyjniej – ta\u0144c\u00f3w charakteryzuj\u0105cych si\u0119 pewnymi wsp\u00f3lnymi cechami, kt\u00f3re pod koniec XIX wieku zakwalifikowano jako jeden styl i nadano nazw\u0119 – Kathak) upatruje  si\u0119 si\u0119gaj\u0105c do ruchu Vaishnavit\u00f3w – wyznawc\u00f3w Vishnu i jego avatara – Krishny, w okresie Bhakti – czyli czasie szczeg\u00f3lnie nastawionym na dewocj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kult boga Vishnu rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na po\u0142udniu Indii ju\u017c w okolicach VI-VII wieku. Vaishnavici – w\u0119drowni poeci, wys\u0142awiali boga i przekazywali mitologiczne historie poprzez \u015bpiew i taniec, wykonywany pod s\u0142owa poezji.<\/p>\n\n\n\n

Ruch Bhakti dotar\u0142 na p\u00f3\u0142noc Indii w XII wieku i szczeg\u00f3lnie rozkwit\u0142 na prze\u0142omie XV\/XVI wieku. Do dzisiaj najbardziej ceni si\u0119 filozofa i my\u015bliciela oraz ascet\u0119 Vallabchachary\u0119, za\u0142o\u017cyciela Pushto Marg i wielu o\u015brodk\u00f3w duchowych, w kt\u00f3rych wyznawcy Krishny, poeci ofiarowywali swoj\u0105 prac\u0119 w darze dla ukochanego b\u00f3stwa. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Do dzi\u015b znamy imiona 8 poet\u00f3w z nim zwi\u0105zanych: tzw. ashtachaap: Kumban, Sur, Krishna, Paramanand, Govind, Chtswami, Chaturbhuj oraz Nand o takim samym nazwisku-Das. Do dzisiejszego dnia w repertuarze ta\u0144ca kathak znajduj\u0105 si\u0119 kompozycje oparte na ich poezji, takie jak \u201epaad\u201d, w czu\u0142y spos\u00f3b opisuj\u0105ce ma\u0142ego Krishn\u0119, czy zbi\u00f3r pie\u015bni \u201eSursagar\u201d (Sur Dasa) – \u201emorze melodii\u201d. Tworzone w jednym z dialekt\u00f3w hindi – Brij bhasha, co pomog\u0142o popularyzowa\u0107 poezj\u0119 po\u015br\u00f3d szerszej publiczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie  w XVI wieku tworzy\u0142 poeta Tulsidas, kt\u00f3ry mi\u0119dzy innymi przet\u0142umaczyl Ramayan\u0119 na dialekt, oraz tworzy\u0142 kompozycje do dzi\u015b przedstawiane przez tancerzy kathaku. Tulsidas uwa\u017ca\u0142 te\u017c, \u017ce uwolnienie z ko\u0142a urodzin i \u015bmierci poprzez wiar\u0119 jest mo\u017cliwe dla wszystkich, dlatego tak wa\u017cne jest rozpowszechnienianie wiary w spos\u00f3b dost\u0119pny i zrozumia\u0142y dla ka\u017cdego.<\/p>\n\n\n\n

RASA LILA – mistyczny taniec Kryshny z gopi<\/h2>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W XV wieku rozwin\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c kolejna tradycja bardzo blisko zwi\u0105zana z repertuarem ta\u0144ca kathak, mianowicie – Raas Lila (lub Rasa lila). Raas Lila ma miejsce jednej nocy, kiedy gopis – pasterki- z Vrindavan, s\u0142ysz\u0105c d\u017awi\u0119k fletu Krishny, wymykaj\u0105 si\u0119 ze swoich dom\u00f3w i od rodzin, aby po\u0142aczy\u0107 si\u0119 we wsp\u00f3lnym ta\u0144cu z Krishn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\n