KATHAK


Kathak – klasyczny taniec indyjski z północy Indii.  Jego nazwa wywodzi sie od słowa katha czyli opowieść.

Charakteryzuje się szybką pracą stóp, wytupujących rytmy grane przez instrumenty perkusyjne, wirtuozerskimi obrotami na pięcie, precyzyjnymi ruchami rąk i innowacyjnym użyciem bhav (wyrażania emocji za pomocą mimiki i gestów dłoni) w części lirycznej, opowiadającej.

Tempo wzrasta od bardzo wolnego do szybkiego, z nieraz dramatycznym zakończeniem sekwencji na pierwszej sylabie następujacego cyklu rytmicznego (?sam?). Niektóre formy składają się tylko ze stepu i stanowią dodatkową warstwę muzyczną. Na kostkach tancerza owija sie ghungroo, sznur małych dzwonków, które podkreślają każde uderzenie stopy. Bol, czyli recytowane sylaby odpowiadające uderzeniom tabli i pracy stóp, stanowią esencję kompozycji w Kathaku.

Tradycja tego stylu sięga starożytnych Indii, w których wędrowni poeci śpiewem i tańcem propagowali kult boga Vishnu i zabawiali publiczność. Następnie uległ wpływom perskim pod panowaniem dynasti Mughal i na stałe zagościł na dworach królewskich. Do dziś łączy elementy hinduistyczne i muzułmańskie.

Rozpoznaje się trzy style tańca kathak (gharany)  Lucknow,  Jaipur oraz Banares,  z  których  każdy wypracował  indywidualną  stylistykę.

Współcześnie kathak jest ewoluującą formą sceniczną docenianą w Indiach i na świecie. Podejmuje tak tematy mitologiczne, jak i świeckie, czy abstrakcyjne pojęcia. Uważa się, że kathak ma wspólne korzenie z flamenco. Te dwa style świetnie sprawdzają się w fuzjach.

Część techniczna (nrytta) to na ogół prezentacja kompozycji osadzonych w różnych tala (cyklach rytmicznych) oraz lehera (szybkościach). Tancerz ilustruje rytm szybko zmieniającymi się pozami ciała, jednocześnie wytupując dźwięki stopami. Kostki nóg owinięte są długim sznurem małych dzwonków – ghoongru, które podkreślają dźwiękiem każdy krok.

Najbardziej charakterystyczne są niezwykle szybkie obroty (chakars), praca stóp (tatkar) oraz miękkie ruchy.

Część liryczna (nritya) – opowiadająca – słynie z mistrzowskiego użycia abhinai, czyli ekspresji twarzy i gestów dłoni. Za ich pomocą, bez słów, artysta tworzy narrację oraz nastrój przedstawianego tematu. Sztuka ta opiera się na zasadach teorii rasa-bhaava, opisanej w traktacie Natya Śastra.

Akompaniament myzyczny tworzy najczęściej tabla, pakhawaj, sarangi, flet oraz śpiew plus charakterystyczna recytacja sylab rytmicznych (bol.)

Zobacz także: [maxbutton id=”1″] [maxbutton id=”2″] [maxbutton id=”3″]

Podziel się opinią lub zadaj dodatkowe pytanie.